Trồng gì quanh tổ ong dú ở ban công và sân thượng

Nuôi ong dú trên sân thượng mà quanh đó không có gì nở hoa thì đàn phải bay xa hơn, tốn sức hơn, và về ít hơn. Trồng ngay tại chỗ là cách rẻ nhất và hiệu quả nhất để đàn khoẻ.

Nhưng trồng cây trên sân thượng có ràng buộc riêng: nắng gắt, gió mạnh, đất trong chậu, tưới bằng tay. Nên tiêu chí chọn cây khác hẳn vườn đất.

Ba tiêu chí chọn cây

• Chịu nắng và chịu hạn. Cây đòi tưới ngày hai lần sẽ chết vào tuần bạn đi vắng.
• Ra hoa nhiều đợt hoặc liên tục, không phải nở một lần rồi thôi.
• Hoa dễ tiếp cận. Ong dú rất nhỏ, hoa nhỏ hoặc hoa dạng chùm nhiều bông nhỏ thì hợp hơn hoa lớn có cấu trúc phức tạp.

Tiêu chí thứ ba hay bị bỏ qua. Nhiều loài hoa cảnh đẹp mắt nhưng gần như không có giá trị với ong — hoa kép nhiều lớp cánh thường ít phấn và khó tiếp cận.

Nhóm cây nên có

Nhóm cây gia vị: hiệu quả nhất mà ít ai để ý

Rau thơm và cây gia vị trồng chậu là nguồn hoa rất tốt cho ong dú — hoa nhỏ, mọc thành cụm, nở liên tục và kéo dài. Cái khó duy nhất là thói quen: người ta hái lá trước khi cây kịp ra hoa.

Cách dung hoà: giữ vài chậu chuyên để cây ra hoa, hái ở các chậu khác. Vài chậu như vậy đủ tạo nguồn hoa gần tổ suốt nhiều tháng.

Bố trí: che nắng và cho hoa cùng lúc

Cách sắp xếp hiệu quả trên sân thượng nhỏ:

• Giàn cây leo phía trên và phía tây khu đặt tổ — chắn nắng chiều, đồng thời là tầng hoa cao
• Chậu cây bụi và cây ăn trái quanh khu tổ — tầng giữa, giảm nhiệt phản từ nền
• Chậu rau thơm và hoa nhỏ ở tầng thấp — gần tổ nhất, ong tới trong vài giây
• Chừa lối đi để việc chăm cây và chăm ong không giẫm lên nhau

Nguyên tắc chung: ba tầng cây quanh tổ hiệu quả hơn nhiều chậu cùng một tầng.

Những thứ nên tránh

• Thuốc trừ sâu, kể cả loại sinh học. Đây là điều quan trọng nhất. Trồng cây quanh tổ ong nghĩa là từ bỏ việc phun thuốc trên sân thượng. Nếu cây bị sâu, bắt tay hoặc chấp nhận mất vài lá.
• Hoa kép nhiều lớp cánh — đẹp nhưng ít giá trị với ong.
• Cây chỉ nở một đợt ngắn nếu chỉ trồng được ít chậu — nên ưu tiên loài nở dài.
• Đặt chậu chắn ngay trước cửa tổ — cản đường bay của ong.

Nước: một chi tiết nhỏ mà quan trọng

Khi tưới cây trên sân thượng, tận dụng luôn: để một đĩa nông có sỏi hoặc vật nổi cho ong đậu ở gần khu chậu cây. Ong dú cần nước để làm mát tổ, và trên sân thượng nắng gắt thì nhu cầu này lớn hơn dưới đất.

Đĩa nước đặt trong bóng râm, thay nước vài ngày một lần để không sinh lăng quăng.

Sau một năm sẽ thấy gì

Người làm đủ cả ba tầng cây thường nhận thấy sau khoảng một năm:

• Đàn ra vào nhiều hơn, hoạt động sớm hơn trong ngày
• Cây ăn trái trồng chậu đậu quả rõ rệt hơn trước
• Khu sân thượng mát hơn hẳn nhờ lớp cây che
• Ít phải lo chuyện đàn bay xa tìm ăn

Câu hỏi thường gặp