Hoa nào ong dú thật sự khai thác được: hình dạng quan trọng hơn màu sắc

Một câu hỏi hay bị trả lời sai: trồng hoa gì nhiều mật nhất cho ong dú?

Sai ở chỗ nó bỏ qua điều quan trọng hơn: ong dú có vào được bông hoa đó không. Với loài ong nhỏ tới mức nhiều người tưởng là ruồi nhỏ, hình dạng hoa quyết định nhiều hơn lượng mật chứa bên trong.

Kích thước quyết định mọi thứ

Ong dú nhỏ hơn ong mật đáng kể. Điều này tạo ra hai hệ quả trái ngược:

• Lợi thế: chui được vào hoa nhỏ mà ong mật không vào nổi — đây là lý do ong dú thụ phấn tốt cho những cây có hoa nhỏ li ti.
• Bất lợi: không đủ sức mở những hoa có cấu trúc cần lực, và không với tới đáy những hoa hình ống sâu.

Loại hoa ong dú khai thác tốt

Loại hoa gần như vô dụng

• Hoa kép nhiều lớp cánh. Đây là nhóm gây tiếc nhất — rất đẹp, người trồng nhiều, nhưng phần lớn được lai tạo để có nhiều cánh, và quá trình đó thường làm giảm hoặc mất luôn phần nhị và mật. Ong tới cũng không lấy được gì.
• Hoa hình ống sâu. Mật nằm dưới đáy ống, ngoài tầm với.
• Hoa cần lực để mở. Một số loài chỉ mở khi có côn trùng đủ nặng đậu lên — ong dú quá nhẹ.
• Hoa nở ban đêm. Ong dú hoạt động ban ngày.

Phấn cũng quan trọng như mật

Điều thường bị bỏ qua khi chọn cây: đàn cần cả mật lẫn phấn. Mật là năng lượng, phấn là nguồn đạm để nuôi ấu trùng. Đàn thiếu phấn thì không tăng quân số được, dù hũ mật đầy.

Nên khi quan sát, đừng chỉ nhìn ong có tới hay không, mà nhìn ong có mang cục phấn ở chân khi về không. Vườn nhiều hoa mà ít ong mang phấn về là dấu hiệu thiếu nguồn phấn.

Một số loài cây cho phấn rất tốt nhưng gần như không cho mật — chúng vẫn có giá trị lớn và không nên loại khỏi danh sách trồng.

Cách kiểm chứng đơn giản nhất

Mọi lý thuyết trên đều thua một việc: đứng nhìn.

Chọn giờ giữa buổi sáng của một ngày nắng, đứng cạnh khóm hoa vài phút và quan sát:

• Có ong dú tới không?
• Chúng ở lại lâu hay chỉ ghé qua rồi bay đi?
• Có lấy được phấn không — nhìn chân sau có cục phấn không?
• Có nhiều loài côn trùng khác tới không (dấu hiệu hoa thật sự có gì để lấy)?

Vài phút quan sát cho câu trả lời chính xác hơn mọi danh sách cây trồng, vì nó tính luôn điều kiện cụ thể của vườn bạn và loài ong bạn đang nuôi.

Thứ tự ưu tiên khi chọn trồng

1. Loài đã thấy ong dú tới ở chính vùng mình — chắc chắn nhất
2. Loài bản địa cùng họ với những loài trên — khả năng cao
3. Loài có đặc điểm hình dạng phù hợp (nhỏ, nông, mọc cụm) — đáng thử
4. Loài được giới thiệu chung chung là "tốt cho ong" — cần kiểm chứng, vì phần lớn tài liệu nói về ong mật

Bậc thứ tư là nơi nhiều người bắt đầu, và cũng là nơi nhiều công sức bị lãng phí.

Câu hỏi thường gặp